34 C
Hanoi
Thứ Ba, Tháng Tám 9, 2022

HỘI ĐỒNG HỌ TRẦN VIỆT NAM

Hào khí Đông A muôn đời tỏa sáng

Home Kiến thức Hoạt động khoa học Trao đổi về lan tỏa giá trị văn hóa và biểu tượng...

Trao đổi về lan tỏa giá trị văn hóa và biểu tượng Phật giáo trong làng nghề Việt

Phật giáo Việt Nam ra đời rất sớm, đã hơn 2.000 năm, luôn đồng hành, gắn bó mật thiết với dân tộc. Đặc điểm nổi bật của Phật giáo VN là hộ quốc, an dân, thấm nhuần chủ nghĩa yêu nước sâu sắc, cùng dân tộc chống xâm lược, xây dựng và phát triển đất nước, đem lại cuộc sống an lạc, hạnh phúc cho phật tử. Phương châm của Phật giáo là Đạo pháp – Dân tộc – Chủ nghĩa xã hội. Bác Hồ khi đánh giá về vai trò của Phật giáo đã viết: “Phật giáo Việt Nam với dân tộc như hình với bóng, tuy hai mà một”. Phật giáo tác động sâu sắc đến các mặt của đời sống xã hội, là một phần tất yếu của văn hóa dân tộc. Nói về vai trò của văn hóa, Bác Hồ Viết: “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi”.

Làng nghề Việt phản ánh văn hóa vật thể và phi vật thể của VN, đó là hoạt động mang tính kinh tế, văn hóa, xã hội sâu sắc. Tuy nhiên, trong thực tiễn cả lịch sử và hiện tại tinh thần và biểu tượng Phật giáo chưa được phản ánh, lan tỏa rộng rãi trong các làng nghề Việt. Nó mới chỉ mang tính bị động, nhỏ lẻ, ý nghĩa và giá trị mang lại hạn chế. Do đó, tổ chức tọa đàm khoa học về việc lan tỏa giá trị văn hóa và biểu tượng Phật giáo trong các làng nghề Việt là sự cần thiết cả về chính trị, văn hóa – xã hội, kinh tế và du lịch hiện nay trong xu thế mở cửa và hội nhập quốc tế của VN.

Theo tôi, tọa đàm khoa học này cần phải làm rõ:

  1. Việc lan tỏa giá trị văn hóa và biểu tượng Phật giáo trong các làng nghề Việt là một đòi hỏi khách quan
  2. Thế nào là giá trị văn hóa và biểu tượng Phật giáo, các đặc điểm và hình thức thể hiện
  3. Các làng nghề Việt và các sản phẩm hàng hóa tiêu biểu là gì?
  4. Đối tượng thể hiện và cách thức thể hiện giá trị vă hóa và biểu tượng Phật giáo trong các làng nghề Việt như thế nào cho phong phú, hiệu quả
  5. Những biện pháp để tổ chức thực hiện việc lan tỏa giá trị văn hóa  và biểu tượng Phật giáo trong các làng nghề Việt 

Tôi xin có vài suy nghĩ sơ bộ như sau:

  1. Việc lan tỏa giá trị văn hóa và biểu tượng Phật giáo trong các làng nghề Việt là một đòi hỏi khách quan

Lịch sử nhân loại đã chứng minh: bằng nhiều con đường và cách thức khác nhau, một thể chế chính trị này qua đi, sẽ có một thể chế chính trị khác ra đời là xu thế khách quan của lịch sử. Tuy nhiên quốc gia, dân tộc đó vẫn còn dưới con mặt cộng đồng quốc tế vì tổ quốc đó, dân tộc đó còn giữ được nền văn hóa riêng, độc đáo, không bị đồng hóa. Mất văn hóa là mất tổ quốc. 

Phật giáo VN tự hào với Phật giáo thế giới là: có ông vua duy nhất trên thế giới từ bỏ ngai vàng, đi tu đắc đạo, thành lập Thiền phái Trúc Lâm, đặt nền móng vững chắc cho sự phát triển Phật giáo VN đến ngày nay – đó là Phật Hoàng Trần Nhân Tông. Niềm tự hào được tăng lên khi Liên hợp quốc xây dựng Giải thưởng Phật giáo mang tên Trần Nhân Tông để tặng cho những tập thể và cá nhân có thành tính xuất sắc phát triển Phật giáo trên thế giới. Vì vậy, VN được nhiều lần chọn đăng cai tổ chức Đại lễ Phật đản Liên hợp quốc, gần đây nhất là Vesak 2019 Việt Nam đã tổ chức thành công Đại lễ này.

Phật Giáo du nhập vào VN một nhánh từ Ấn Độ, một nhánh từ Trung Quốc, nhưng đã được Việt hóa, mang đặc sắc riêng, đặc biệt khi Trần Nhân Tông từ bỏ ngai vàng, từ bỏ chức trách Thái thượng hoàng để lên Yên Tử tu đắc đạo, lập thiền phái Trúc lâm, đưa phật giáo VN lên một tầm cao mới. Ở thời Lý, Trần thì Phật giáo trở thành quốc đạo và phát triển mạnh mẽ cho đến ngày nay.

Vì vậy bảo tồn, gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng của Đảng và Nhà nước ta hiện nay, trong đó dứt khoát phải bảo tồn và phát huy các giá trị tốt đẹp của Phật giáo. Phật giáo là học thuyết tôn giáo duy nhất được Liên hợp quốc vinh doanh là tôn giáo vì hòa bình. Văn hóa Phật giáo là một bộ phận không thể thiếu của văn hóa VN.

Tuy nhiên, trong thực tiễn trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc cho đến thời đại ngày nay, những giá trị văn hóa Phật giáo, tinh thần và biểu tượng Phật giáo chưa được gắn kết trong các làng nghề Việt. Đó là sự lan tỏa mang tính nhỏ lẻ, chưa phản ánh đúng vị trí và vai trò của nó trong văn hóa dân tộc. Trong thời đại mới Việt Nam chụi sự tác động sâu sắc của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, đang tích cực, chủ động mở cửa và hội nhập quốc tế cũng như quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng nền văn hóa VN tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Do đó, tổ chức tọa đàm khoa học về việc lan tỏa giá trị văn hóa và biểu tượng Phật giáo trong các làng nghề Việt là đòi hỏi khách quan. 

  1. Thế nào là giá trị văn hóa và biểu tượng Phật giáo, các đặc điểm và hình thức thể hiện

Những giá trị văn hóa Phật giáo như tất cả vì chúng sinh, vì con người với những điều răn dạy của Phật: không sát sinh, không trộm cướp, không tà dâm, không uống rượu bia, không nói dối… Điều đó giúp cho con người nhân ái, thủ tiêu chiến tranh, diệt trừ tội phạm và tệ nạn xã hội… xây dựng một xã hội tốt đẹp, con người thương yêu, giúp đỡ lẫn nhau. 

Những biểu tượng Phật giáo như:

– Hoa sen;

– Hình ảnh Phật hoàng Trần Nhân Tông: tôi xin đề xuất hình ảnh Phật hoàng Trần Nhân Tông ngự trên đài sen là biểu tượng quốc Phật của VN

– Hình ảnh về Giải thưởng Trần Nhân Tông của Liên hợp quốc;

– Hình ảnh Đức Thích Ca Mâu Ni

– Hình ảnh Quán Thế Âm Bồ Tát

– Hình ảnh kiến trúc, các mái chùa cổ VN; các chùa hiện địa, các thiền viện…

– Hình ảnh các di sản văn hóa Phật giáo VN

– Hình ảnh về lễ phục của Phật giáo VN v.v…

– Phản ánh ngôn ngữ phật giáoVN

– Các hoạt động tiêu biểu của Phật giáo như tu luyện; hoạt động thiện nguyện…

  1. Các làng nghề Việt và các sản phẩm hàng hóa tiêu biểu là gì?

 Các làng nghề Việt và các sản phẩm hàng hóa tiêu biểu ở VN hiện nay

VN có hàng ngàn các làng nghề truyền thống. Tuy nhiên để tăng giá trị của hành hóa và cần ưu tiên chọn những làng nghề nổi tiếng để tập trung tiến hành lan tỏa tinh thần, giá trị văn hóa và biểu tượng Phật giáo giai đoạn trước mắt.  

Tổ chức kỷ lục Việt Nam bình chọn Top 20 làng nghề truyền thống Việt Nam nổi tiếng với những sản phẩm độc đáo, tinh xảo, chia làm 7 nhóm sau:

  1. Nhóm gốm, sứ: Làng Gốm sứ Bát Tràng (Hà Nội); Làng gốm Thổ Hà (Bắc Giang); Làng Gốm Chu Đậu (Hải Dương); Làng nghề gốm Bàu Trúc (Ninh Thuận); Làng nghề gốm sứ Lái Thiêu (Bình Dương)
  2. Nhóm khảm, khắc: Làng nghề khảm trai Chuôn Ngọ (Hà Nội); Làng Đá mỹ nghệ Non Nước (Đà Nẵng)
  3. Nhóm thêu ren:  Làng Lụa Vạn Phúc (Hà Đông – Hà Nội); Nghề thêu ren Văn Lâm (Ninh Bình); Làng nghề thổ cẩm Chăm Mỹ Nghiệp – Chung Mỹ (Ninh Thuận); Làng dệt thổ cẩm Châu Giang (An Giang)
  4. Nhóm về gỗ: Làng tiện gỗ Nhị Khê (Hà Nội); Làng nghề đồ gỗ mĩ nghệ Đồng Kỵ (Bắc Ninh); Làng Điêu khắc gỗ Kim Bồng (Hội An – Quảng Nam)
  5. Nhóm về tranh: Làng Tranh dân gian Đông Hồ (Bắc Ninh); Làng Tranh sơn mài Tương Bình Hiệp (Bình Dương).
  6. Nhóm chạm đồng, kim hoàn: Làng Chạm bạc Đồng Xâm (Thái Bình); Làng nghề Kim hoàn Kế Môn (Thừa Thiên – Huế); Làng nghề đúc đồng Phước Kiều (Quảng Nam).
  7. Làng nón Tây Hồ – Phú Vang (TT Huế).

Sau khi triển khai thành công 20 làng nghề này thì tổng kết, tiếp tục phát triển lan tỏa ra các làng nghề khác.

  1. Đối tượng thể hiện và cách thức thể hiện giá trị văn hóa và biểu tượng Phật giáo trong các làng nghề Việt như thế nào cho phong phú, hiệu quả

Đối tượng thể hiện giá trị văn hóa và biểu tượng Phật giáo trong các làng nghề Việt gồm:

– Biểu tượng của làng nghề (như logo, cổng làng…); 

– Không gian sống của người dân làng nghề (như nhà ở, đình làng…);

– Không gian sản xuất làng nghề;

– Hàng hóa được sản xuất từ các làng nghề;

– Sinh hoạt văn hóa các làng nghề .v.v…

Cách thức thể hiện giá trị văn hóa và biểu tượng Phật giáo trong các làng nghề Việt 

Cách thức thể hiện giá trị văn hóa và biểu tượng Phật giáo trong các làng nghề Việt như thế nào cho phong phú, hiệu quả.

Mỗi đối tượng thể hiện, mỗi loại sản phẩm khác nhau cần nghiên cứu cách thể hiện sao cho dễ làm, dễ nhận biết, độc đáo, thẩm mỹ, trí tuệ, nâng tầm giá trị của đối tượng thể hiện, sản phẩm hàng hóa.

  1. Những biện pháp để tổ chức thực hiện việc lan tỏa giá trị văn hóa và biểu tượng Phật giáo trong các làng nghề Việt 
  2. Xây dựng lý luận chung về việc lan tỏa giá trị văn hóa và biểu tượng Phật giáo trong các làng nghề Việt 
  3. Xây dựng cơ chế, chính sách của Nhà nước và các tỉnh, thành về việc lan tỏa giá trị văn hóa và biểu tượng Phật giáo trong các làng nghề Việt 
  4. Tuyển chọn, đào tạo đội ngũ họa sĩ, nghệ nhân, nhà điêu khắc, nhiếp ảnh… chuyên gia để nghiên cứu, sáng tạo ra hình thức thể hiện độc đáo về giá trị văn hóa và biểu tượng Phật giáo trong các sản phẩm của làng nghề Việt 
  5. Kết hợp phát triển thủ công với cơ giới hóa các sản phẩm, tạo ra năng suất, chất lượng hiệu quả sản xuất, sản phẩm đưa ra thị trường quốc tế.
  6. Chú trọng các hoạt động tuyên truyền, quảng bá trên các phương tiện truyền thông, thông qua du lịch…
  7. Phát động phong trào mỗi địa phương chọn 1, 2 sản phẩm làm trước, sau đó nhân rộng
  8. Mở rộng hợp tác quốc tế về việc lan tỏa giá trị văn hóa  và biểu tượng Phật giáo trong các làng nghề (Ấn Độ, Trung Quốc, Thái Lan…).

Nghiên cứu tổ chức thực hiện việc lan tỏa giá trị văn hóa và biểu tượng Phật giáo trong các làng nghề Việt, thực chất là lan tỏa giá trị văn hóa tốt đẹp của Phật giáo – một phần văn hóa VN trong các làng nghề Việt. Đây là một nhiệm vụ có to lớn, có tầm quốc gia và quốc tế. Do vậy, cần tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia “Lan tỏa giá trị văn hóa và biểu tượng Phật giáo trong các làng nghề Việt”. Đây là hoạt động ý nghĩa sâu sắc, góp thêm tiếng nói cho Đại hội Đảng các cấp và Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII. 

Đại tá, PGS.TS.Trần Văn Luyện
Phó Chủ tịch Hội đồng họ Trần Việt Nam

Quản lý
Quản lý
Nội dung giới thiệu về bản thân

BÀI VIẾT PHỔ BIẾN

Khai trương trụ sở và phòng họp trực tuyến Hội đồng họ Trần Việt Nam

(HĐHTVN) - Sáng ngày 24/10/2021, tại Thủ đô Hà Nội, lãnh đạo Hội đồng Họ Trần Việt Nam đã chính thức khai trương trụ...

THƯ CẢM ƠN

(HĐHTVN) - Với tinh thần “tương thân, tương ái”, sau một thời gian hưởng ứng lời kêu gọi, nhiều tổ chức và cá nhân...

Những câu nói lưu danh sử sách của Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn

Dưới thời nhà Trần, bộ óc thao lược, kiệt xuất của Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn đã giúp quân, dân ta ba...

Ý KIẾN GẦN ĐÂY